مخلوق . قلت : ان تركا حديثه أو لم يتركاه ، البخاريّ ثقة مأمون محتجّ به في العالم [ 1 ] . از اين عبارت واضح است كه عبد الرحمن بن أبى حاتم در كتاب ( جرح و تعديل ) ارشاد كرده است : كه قدوم كرد محمد بن اسماعيل دررى در سنهء خمسين و مائتين ، و شنيدند از او پدر من و ابو زرعه ، و ترك كردند اين هر دو حديث بخارى را هر گاه نوشت بسوى ايشان محمد بن يحيى : بدرستى كه بخارى اظهار كرده است نزد ايشان بنيسابور بدرستى كه لفظ او به قرآن مخلوق است . پس واضح شد كه ابو زرعه و ابو حاتم ( من عند انفسهما ) ترك حديث بخارى نكرده‌اند ، بلكه چون محمد بن يحيى ذهلى بمزيد اهتمام در هتك ستر بخارى بسوى ايشان حال او نوشت ، ايشان بسمع و اطاعت قول او ترك حديث بخارى كردند ، و او را بزمرهء مبتدعين و متروكين انداختند . عبد الرحمن بن ابى حاتم نيز بخارى را مقدوح دانسته و نيز ثابت شد كه عبد الرحمن بن أبى حاتم نيز بخارى را مقدوح و مجروح مىدانست ، كه در كتاب ( جرح و تعديل ) ترك پدر خود ابو حاتم و ابو زرعة حديث بخارى را ذكر كرده قدح و جرح او ثابت ساخته . - ترجمه عبد الرحمن بن أبى حاتم - و عبد الرحمن بن أبى حاتم از اجلهء اعلام و ائمه فخام و منقدين عظام است .

--> [ 1 ] سير اعلام النبلاء ج 7 ص 251 مخطوط .